أيوب صبري باشا (پاشا) (مترجم: عبد الرسول منشى)
164
مرآة الحرمين (سفرنامه مكه) (فارسى) ( چاپ مركز پژوهشى ميراث مكتوب ، 1382 ش )
كرده است به هيچوجه شبهه و ريبى نيست ؛ ولى چون مسائل صورت عزيمت حضرت خليل از شهر بابل كه مولد او بود به وادى غير ذى زرع مكّه و جهت عزيمت او ، و اينكه قبل از تشريف آوردن به مكة اللّه در كجاها وقت خود را گذرانده ، و بعد از تأسيس بيت شريف در چه جاها اقامت گزيده است ، وارد خاطر مىشد ، لاجرم براى حل و ايضاح سؤالات مزبوره مقتضى اين شد كه مسائل مبسوطه را مجملا ذكر و اثبات نماييم ، لهذا در اين مقام برحسب لزوم ترجمهء حال حضرت خليل را مىنگاريم . ترجمهء حال حضرت ابراهيم - عليه السلام - حضرت ابراهيم از پيغمبران ذى شأن اولو العزم بوده نسب عالى حسب آن حضرت در بطن پنجم به نسل سعيد الاصل حضرت هود - عليه السلام - مىرسد . حضرت ابراهيم سه هزار و سيصد و بيست و سه ( 3323 ) سال و على قول سه هزار و سيصد و شصت و سه ( 3363 ) سال بعد از هبوط آدم و يكهزار و هفتصد و يازده ( 1711 ) سال نيز بعد از وقعهء و خيمهء طوفان نوح كه دو هزار و هشتصد و نود و سه ( 2893 ) سال قبل از هجرت نبويّه مىشود ، در قريهء كوثى كه به وزن طوبى بوده از توابع بابل و يا در قريهء برسد نام از مضافات كوفه به عالم هستى قدم گذاشتهاند . برخى از مورّخين معتقدند كه دو هزار و پانصد و نود و شش ( 2596 ) سال قبل از هجرت نبوى زيور افزاى مهد شهود شدهاند ، برخى از مورّخين خارجه تولّد آن حضرت را دو هزار و سيصد و شصت و شش ( 2366 ) و بعضى دو هزار و يكصد و بيست و دو ( 2122 ) سال قبل از ميلاد عيسى مىنگارند . و نيز روايت كنند كه حضرت خليل اوّلا در شهر حرّان متولّد و پس از آن به سواد بابل نقل كرده شده است . و يا اينكه در شهر اورفه به دنيا آمده بالاخره به حرّان و يا به بابل هجرت نموده است . بعضى از مورّخين نوشتهاند كه آن حضرت در قريهء برزه نام از قراء شام زاييده شده و غارى كه مولد آن حضرت است اليوم در آن قريه معروف بوده و زيارتگاه اهل وقوف است . حتى گفتهاند دعايى كه در اين غار كرده شود به هدف اجابت حضرت كبريا